Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 2 - Ο ρόλος της Ινσουλίνης

Χρήστος Σπ. Ζούπας

Ειδικός Παθολόγος - Διαβητολόγος

Τα τελευταία χρόνια, χάρις στη καλύτερη κατανόηση του παθοφυσιολογικού μηχανισμού του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και την ανακάλυψη νέων θεραπευτικών μέσων, για την καθυστέρηση της εξέλιξης και την ιδανικότερη ρύθμιση του, έχει επιτευχθεί μεγάλη βελτίωση στη ποιότητα και τη διάρκεια  ζωής των ασθενών με  Σ Δ τύπου 2.

Παρά τη μεγάλη πρόοδο που συντελέσθηκε τα τελευταία χρόνια στην θεραπεία του Σ Δ τύπου 2, η ολοκληρωμένη και ιδανική αντιμετώπιση του προβλήματος, εξακολουθεί και παραμένει  πολλές φορές ανεπαρκής.

Αυτό οφείλεται, αφ’ ενός στην ιδιαιτερότητα κάθε διαβητικού, όσο και  στην πολυπλοκότητα του παθοφυσιολογικού μηχανισμού της νόσου, που απαιτεί τη χρησιμοποίηση προοδευτικά πολλών φαρμάκων για την επίτευξη του θεραπευτικού στόχου και αφ’ ετέρου στην αποτυχία της οποιαδήποτε φαρμακευτικής αγωγής σε βάθος χρόνου, αφού κάθε 3-5 χρόνια τα αντιδιαβητικά δισκία δεν ανταποκρίνονται στους θεραπευτικούς στόχους και  χρειάζεται αναπροσαρμογή στη θεραπεία των διαβητικών με Σ Δ τύπου 2, με αποτέλεσμα ο στόχος της Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνης <6,5-7%, που αποτελεί το όριο προστασίας από τις χρόνιες επιπλοκές, να επιτυγχάνεται μόνο από το 15-20% των ασθενών! 

Σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας αρκετές κατηγορίες αντιδιαβητικών φαρμάκων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με εντυπωσιακά αποτελέσματα στη θεραπεία του Σ Δ τύπου 2. Πρόσφατα  προστέθηκαν και καινούργια, πολλά υποσχόμενα  αντιδιαβητικά φάρμακα που φαίνεται, ότι θα αλλάξουν προς το καλλίτερο την  θεραπευτική αντιμετώπιση του Σ Δ τύπου 2 και όχι μόνο.

Επίσης σε συνδυασμό με μία νέα σειρά από καινούργιες Ινσουλίνες, που ταιριάζουν περισσότερο στη φυσιολογία του ανθρώπινου οργανισμού και ελαχιστοποιούν τις Υπογλυκαιμίες, ιδιαίτερα τη νύχτα, προσφέρουν μία εντυπωσιακή ποικιλία θεραπευτικών επιλογών, στο σύγχρονο θεραπευτή ιατρό, που πρέπει να εκπαιδευθεί να χρησιμοποιεί σωστά τη μεγάλη πραγματικά γκάμα θεραπευτικών μέσων, που διαθέτει η σύγχρονη  ιατρική, ώστε να προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής και δυνατότητα καλύτερης ρύθμισης στα άτομα με Σ Δ τύπου 2 .

Οι κατηγορίες αυτές των φαρμάκων είναι:

1. Ινσουλίνες, 2. Σουλφονυλουρίες, 3. Διγουανίδες, 4. Αναστολείς της Γλυκοσιδάσης,  5. Θειαζολιδινεδιόνες ή Γλιταζόνες,  6. Μεγλιτινίδες,   7. Ινκρετίνες (Ινκρετινο-μιμητικά των Υποδοχέων GL P-1, Αναστολείς του DPP-IV), 8.Αντιορεξιογόνα-Απισχναντικά.

Η επιλογή της καλύτερης και αποτελεσματικότερης θεραπείας για την αντιμετώπιση της Υπεργλυκαιμίας στο Σ Δ τύπου 2,  παρά το γεγονός, ότι βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, παραμένει σ’ ένα μεγάλο ποσοστό «τέχνη» και «ταλέντο».

Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιλογή της φαρμακευτικής αγωγής είναι σχετικά απλή, στην πλειονότητα των περιπτώσεων η απόφαση είναι δύσκολη και δεν οδηγεί πάντα στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Για την επιλογή της σωστής φαρμακευτικής αγωγής εκτός της επιστημονικής γνώσης, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψη  και διάφοροι παράγοντες όπως, η διάρκεια του διαβήτη, η ηλικία και το βάρος του ασθενούς, η παρουσία ή μη υπολειμματικής έκκρισης Ινσουλίνης, ο βαθμός της υπεργλυκαιμίας και τα επίπεδα στα οποία θέλουμε να ρυθμίσουμε το ζάχαρό του, η ταχύτητα και ο τρόπος δράσεως του φαρμάκου, ο βαθμός συνεργασίας του ασθενούς, η  επίδραση των φαρμάκων στα λιπίδια, οι αντενδείξεις και οι παρενέργειές τους.

Θα προσπαθήσουμε επιγραμματικά να αναφέρουμε, όλες τις ανωτέρω κατηγορίες φαρμάκων. Κυρίως όμως θα αναφερθούμε στην Ινσουλίνη,  την ορμόνη ζωής ,που δεν άλλαξε μόνο τη ζωή και το μέλλον εκατομμυρίων ανθρώπων, των διαβητικών, αλλά και την εξέλιξη της Ιατρικής γενικότερα. Για το λόγο αυτό ψηφίσθηκε ως η μεγαλύτερη ανακάλυψη του 20ου αιώνα με δεύτερη τη Πενικιλλίνη!

 

ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

Η Ινσουλίνη από την ανακάλυψη της το 1922 και μέχρι σήμερα,  έχει χρησιμοποιηθεί ευρύτατα ως μονοθεραπεία και σε συνδυασμό με αντιδιαβητικά δισκία από τα τέλη της δεκαετίας του 1950. 

Σήμερα υπολογίζεται ότι μόνο το ένα τρίτο των διαβητικών τύπου 2, βρίσκεται σε θεραπεία με Ινσουλίνη και ένα επιπλέον 15% σε συνδυασμό Ινσουλίνης και αντιδιαβητικών δισκίων.

Η περίφημη Βρετανική προοπτική μελέτη UKPDS, που άλλαξε εντυπωσιακά προς το καλύτερο, τις γνώσεις μας όσον αφορά τον Σ Δ τύπου 2, απέδειξε, ότι μετά τη διάγνωση, το πρώτο χρόνο θεραπείας, με οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή, η ρύθμιση του ζαχάρου  είναι εντυπωσιακή.

Στη συνέχεια όμως ,η ρύθμιση του ζαχάρου, με οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή και αν ακολουθήσουμε, έχει μία προοδευτικά επιδεινούμενη πορεία, η οποία οφείλεται κατά κύριο λόγο στη γήρανση ή κόπωση των β-κυττάρων του παγκρέατος, με αποτέλεσμα την προοδευτική  έκπτωση της λειτουργίας των β-κυττάρων και την εμφάνιση Ινσουλινοπενίας.

Αποτέλεσμα της παραπάνω εξέλιξης είναι η απορρύθμιση του ζαχάρου και η ανάγκη που έχει ο  κάθε ασθενής με Σ Δ τύπου 2, για  αναπροσαρμογή της θεραπευτικής του αγωγής, κάθε 2-5 χρόνια.

Η σημαντικότερη όμως διαπίστωση της μελέτης ,είναι η χρησιμότητα και η ανάγκη  έναρξης Ινσουλινοθεραπείας πολύ πιο γρήγορα, από ότι συνηθίζεται μέχρι σήμερα.

Το πρόβλημα όμως είναι, ότι στη καθημερινή κλινική πράξη διαπιστώνει κανείς, ότι τα άτομα με Σ Δ τύπου 2  στη μεγάλη τους πλειοψηφία παχύσαρκα ή υπέρβαρα (80%!), είναι αρρύθμιστα ακόμη και μετά την έναρξη θεραπείας με Ινσουλίνη!

Η  κυκλοφορία μίας σειράς καινούργιων Ινσουλινών, όπως οι μοναδικές βραδείας, σταθερής  και 24ωρου δράσεως Ινσουλίνες LANTUS και LEVEMIR,  οι υπερταχείας δράσεως Ινσουλίνες που μπορούν να χορηγηθούν 5-10 λεπτά πριν ή μετά τα κύρια γεύματα και είναι συνολικής διάρκειας 4 ωρών , οι οποίες καλύπτουν πολύ καλύτερα τις μεταγευματικές υπεργλυκαιμίες, NOVORAPID, APIDRA μαζί με την πρωτοπόρο του είδους HUMALOG, οι  μοναδικές μέσης διάρκειας Ινσουλίνες , με μίγμα υπερταχείας και μέσης διάρκειας δράσεως Ινσουλίνες, NOVOMIX 30, HUMALOG MIX 25 και HUMALOG MIX 50, οι οποίες μάλιστα κυκλοφορούν σε πρακτικά, εύχρηστα και απλοποιημένα «στυλό», χωρίς να χρειάζονται ψυγεία ή πάγους για τη μεταφορά τους, δημιουργούν νέες προοπτικές για την καλύτερη και ιδανικότερη ρύθμιση των διαβητικών.

Η σύγχρονη Ινσουλινοθεραπεία τόσο με τις βασικές Ινσουλίνες (Lantus-Levemir), όσο και με τις υπερταχείας δράσεως Ινσουλίνες (Humalog-Novorapid-Apidra), φαίνεται ότι προσφέρουν βελτιωμένη ρύθμιση του ζαχάρου, τόσο στα εντατικοποιημένα σχήματα στον Σ Δ τύπου 1, όσο και στο συνδυασμό με αντιδιαβητικά δισκία και μία ένεση βασικής Ινσουλίνης προ ύπνου ή το πρωί ,στο Σ Δ τύπου 2.

Έχουν μικρότερο κίνδυνο υπογλυκαιμιών, ιδιαίτερα τη νύχτα και μικρότερη αύξηση του σωματικού βάρους, τόσο στο Σ Δ τύπου 1, όσο και στο Σ Δ τύπου 2, σε σύγκριση με την Ινσουλίνη N P H και τέλος φαίνεται ότι έχουν πιο σταθερό και προβλέψιμο τρόπο δράσεως, ώστε να βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των διαβητικών και να αποφεύγονται οι απρόβλεπτες και μεγάλες διακυμάνσεις του ζαχάρου.  

Σήμερα η Ινσουλινοθεραπεία στον Σ Δ τύπου 2 και ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους ασθενείς, παραμένει η τελευταία επιλογή και αφού αποτύχουν τα αντιδιαβητικά δισκία στη μέγιστη τους δοσολογία.

Αποτέλεσμα αυτής της νοοτροπίας και του φόβου των ενέσεων, είναι να παρουσιάζονται σοβαρά προβλήματα στη ρύθμιση των ενηλίκων διαβητικών με συνέπεια  να εμφανίζονται σοβαρές επιπλοκές από τον Σ Δ , που οδηγούν σε αναπηρία ή αδυναμία να έχει κανείς μια στοιχειώδη ποιότητα ζωής.

Είναι  δύσκολο πολλές φορές να εξηγήσεις σε ένα υπερήλικα διαβητικό ,με πολλά χρόνια Σ Δ, ότι η επιλογή της Ινσουλίνης δεν εξαρτάτε από τον γιατρό ή τον ίδιο, αλλά από το πρόβλημα του.

Η αναπόφευκτη με τον χρόνο εξέλιξη του Σ Δ τύπου 2 , οδηγεί το 80-90% των ενηλίκων διαβητικών, μετά από 10 περίπου χρόνια λήψης αντιδιαβητικών δισκίων στην ανάγκη έναρξης Ινσουλινοθεραπείας.. ¨Όταν το ζάχαρο νηστείας είναι μόνιμα > από 140mg/dl και η Γλυκοζυλιομένη  Αιμοσφαιρίνη >από 7-7,5%, τότε η έναρξη Ινσουλίνης θεωρείτε απαραίτητη. 

Η καινούργια αντίληψη και φιλοσοφία, επιστημονικά τεκμηριωμένη ,ότι όσο πιο γρήγορα αρχίζει Ινσουλίνη ένας διαβητικός με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, τόσο  περισσότερα  και καλύτερα χρόνια ζει, πρέπει να γίνει κτήμα και γνώση κάθε ειδικού που ασχολείται με το Σ Δ και το μήνυμα πρέπει να περάσει σε κάθε διαβητικό.

Οι καινούργιες Ινσουλίνες προσφέρουν μία πλούσια και ασφαλή γκάμα, στο σύγχρονο θεραπευτή ιατρό, για την ιδανική ρύθμιση του ζαχάρου, τόσο στον Σ Δ τύπου 1 ,όσο και στον Σ Δ τύπου 2, με στόχο και πρωταρχικό σκοπό, την αποφυγή των δυσάρεστων χρόνιων επιπλοκών του. Ιδιαίτερα σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη και Στεφανιαία Νόσο, επιστημονικές μελέτες απέδειξαν ,ότι αυτοί που έκαναν εντατικοποιημένη Ινσουλινοθεραπεία, έζησαν περισσότερα και καλύτερα χρόνια, από αυτούς που δεν έκαναν συστηματική Ινσουλινοθεραπεία (DIGAMI Study, BMJ, 314: 1512-1515,1997).

Επίσης τα τελευταία χρόνια έχουμε διαπιστώσει, ότι ένα ποσοστό 5-10% ενηλίκων διαβητικών οι οποίοι φαίνονται, ότι έχουν Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, στη πραγματικότητα είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη μορφή Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1, γνωστή ως LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults).

Τα άτομα αυτά φαίνεται, ότι είναι πιο νεαρά και πιο αδύνατα, από τις κλασσικές περιπτώσεις διαβητικών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, έχουν θετικά αντι-GAD αντισώματα, είναι κυρίως Λευκοί ή Ασιάτες και έχουν ανάγκη Ινσουλινοθεραπείας από την αρχή ή τα πρώτα 5-6 χρόνια από τη διάγνωση τους.

Η συνειδητοποίηση τα τελευταία χρόνια ότι ο Σ Δ αποτελεί ένα Παγκόσμιο Ιατρικό πρόβλημα με τεράστιες  κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις ,δημιούργησε επιτακτικά  την ανάγκη της έγκαιρης και πιο ολοκληρωμένης αντιμετώπισης του.

Κλειδί της προσπάθειας αυτής αποτελεί η Ινσουλίνη, η ανακάλυψη της οποίας πριν από 90 χρόνια, χάρισε τη χαμένη ελπίδα σε κάθε διαβητικό και εξακολουθεί να χαρίζει δύναμη, κουράγιο και ευεξία σε κάθε άνθρωπο, εξασφαλίζοντας τη λειτουργική αρμονία των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού!

Διαβάστηκε 2520 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2014 23:26

Share it

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση