Νέες (2013) Αμερικανικές Οδηγίες για την διάγνωση και αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας

Δρ. Γ. Πανοτόπουλος

Ειδικός Παθολόγος – Διατροφολόγος, SCOPE Obesity European Fellow,

τ. Chefde Clinique des Universités Dept. Méd. Interne & Nutrition Hôtel Dieu, Univ.Paris VI, France

 

Οι νέες Αμερικανικές Οδηγίες για την αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας στους ενήλικες αποτελούν ένα μέρος από τις Αμερικανικές Οδηγίες για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Προέκυψαν από τη συνεργασία του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας (ACC), της Αμερικανικής Ένωσης Καρδιάς (AHA) και της Αμερικανικής Εταιρείας Παχυσαρκίας (TOS). Ο κύριος στόχος τους είναι να βοηθήσουν όσους παρέχουν πρωτοβάθμια περίθαλψη (primary – care providers) στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, με τελικό στόχο την προαγωγή της υγείας των ασθενών. Ακολουθούν τα 10 κύρια σημεία των οδηγιών:

 

 

 

  1. Περίπου 78000000 ενήλικες στις ΗΠΑ είναι παχύσαρκοι και έχουν αυξημένη νοσηρότητα από σακχαρώδη διαβήτη, στεφανιαία νόσο και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Με βάση τα κύρια προβλήματα των παχύσαρκων ασθενών, επελέγησαν 5 κύριες στοχευμένες ερωτήσεις και επεξεργάσθηκαν τα επιστημονικά δεδομένα που αφορούν τους αντίστοιχους τομείς:

 

  • Απώλεια σωματικού βάρους και επίπτωση σε παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα.

  • Όρια για το Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) και την περίμετρο της μέσης σε σχέση με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

  • Διαφορετικές διατροφικές προσεγγίσεις (“δίαιτες”) σε σχέση με την απώλεια βάρους και τη διατήρηση του βάρους.

  • Ολοκληρωμένα προγράμματα παρέμβασης στον τρόπο ζωής για την απώλεια και τη διατήρηση του βάρους.

  • Η Βαριατρική Χειρουργική για την απώλεια και τη διατήρηση του βάρους και οι επιπτώσεις της στους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου και τη θνησιμότητα, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

 

 

 

  1. Συνιστάται η μέτρηση του ΒΜΙ σε ετήσια βάση ή και συχνότερα για να ανιχνευθούν οι ασθενείς οι οποίοι πρέπει να χάσουν βάρος. Τα σημερινά όρια του σωματικού υπέρβαρου (BMI : 25 - 29,9 kg/m2) και παχυσαρκίας (BMI >30 kg/m2) συνεχίζουν να ισχύουν για την ανίχνευση ενηλίκων με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Το όριο BMI > 30 kg/m2χρησιμεύει για την ανίχνευση ασθενών με αυξημένη ολική θνησιμότητα. Οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται για τα όρια αυτά και τις επιπτώσεις στην καρδιαγγειακή υγεία, την εμφάνιση Σ. Δ τύπου 2 και την ολική θνησιμότητα.

 

 

 

  1. Η περίμετρος της μέσης πρέπει να μετριέται σε ετήσια βάση ή και συχνότερα σε υπέρβαρους και παχύσαρκους ασθενείς. Τα όρια της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ανάλογα με τον πληθυσμό) πρέπει να χρησιμοποιούνται και οι ασθενείς να ενημερώνονται κατάλληλα για τη σημασία της περιμέτρου της μέσης στην καρδιαγγειακή υγεία.

 

 

 

  1. Στους υπέρβαρους και παχύσαρκους ασθενείς με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (αρτηριακή υπέρταση, δυσλιπιδαιμία και σακχαρώδη διαβήτη) πρέπει να τονισθεί ότι ακόμη και μικρή απώλεια βάρους (3-5% του σωματικού βάρους) οδηγεί σε σημαντική μείωση, με κλινικά οφέλη, των τριγλυκεριδίων, της γλυκαιμίας, της HbA1C, και της πιθανότητας εμφάνισης Σ. Δ. Τύπου 2. Μεγαλύτερη απώλεια βάρους (>5%) μπορεί επιπρόσθετα να βελτιώσει αρτηριακή πίεση, δυσλιπιδαιμία (LDL, HDL) και να συντελέσει στη μείωση των λαμβανομένων φαρμάκων για τον έλεγχο της υπέρτασης, του σακχαρώδη διαβήτη και της δυσλιπιδαιμίας.

 

 

 

  1. Η συνταγογραφούμενη δίαιτα για απώλεια βάρους συνιστάται να είναι ένα μέρος μιας συνολικής παρέμβασης στον τρόπο ζωής, ένα στοιχείο της οποίας είναι η επίτευξη μειωμένης πρόσληψης θερμίδων. Οποιαδήποτε από τις ακόλουθες μεθόδους μπορεί να μειώσει την πρόσληψη φαγητού και θερμίδων.

 

  • Συνταγογράφηση δίαιτας 1200-1500 kcal/ημέρα για γυναίκες και 1500-1800 kcal/ημέρα για άντρες (με προσαρμογή ανάλογη του σωματικού βάρους).

  • Συνταγογράφηση δίαιτας με ενεργειακό έλλειμμα 500 kcal – 750 kcal/ημέρα.

  • Συνταγογράφηση μια “δίαιτας” βασισμένης σε επιστημονικά δεδομένα, η οποία περιορίζει ορισμένους τύπους τροφίμων (όπως τροφές με αυξημένους υδατάνθρακες, χαμηλές φυτικές ίνες, αυξημένο λίπος) με τελικό στόχο το ενεργειακό έλλειμμα μέσω μειωμένης πρόσληψης τροφής.

 

 

 

  1. Η συνταγογράφηση της “δίαιτας” πρέπει να στηρίζεται στις προτιμήσεις και την κατάσταση υγείας του ασθενούς και προτιμάται η παραπομπή σε “Επαγγελματία Διατροφής” (Nutrition professional) για συμβουλευτική.

 

 

 

  1. Οι υπέρβαροι και παχύσαρκοι ενήλικες που θα ωφεληθούν από την απώλεια βάρους προτείνεται να συμμετέχουν σε ολοκληρωμένα προγράμματα αλλαγής τρόπου ζωής διάρκειας τουλάχιστον 6 μηνών, τα οποία θα βοηθήσουν τη συμμόρφωση των ασθενών στη μειωμένη πρόσληψη θερμίδων και την αυξημένη σωματική δραστηριότητα. Ένα τέτοιο πρόγραμμα πρέπει να περιλαμβάνει υψηλής έντασης ( 14 συνεδρίες σε 6 μήνες) παρεμβάσεις, ατομικά ή σε ομάδες, από εκπαιδευμένο “Παρεμβατικό” (Interventionist). Προγράμματα απώλειας βάρους, είτε ηλεκτρονικά είτε μέσω τηλεφώνου, τα οποία περιλαμβάνουν εξατομικευμένη ανατροφοδότηση (feedback) από εκπαιδευμένο ''Παρεμβατικό'' μπορούν να συνταγογραφηθούν αλλά οδηγούν σε μικρότερη απώλεια βάρους από ότι οι “πρόσωπο με πρόσωπο” (face-to-face) παρεμβάσεις. Ορισμένα εμπορικά προγράμματα, τα οποία παρέχουν ολοκληρωμένη παρέμβαση αλλαγής τρόπου ζωής μπορούν να προταθούν ως εναλλακτική δυνατότητα για απώλεια βάρους, εάν υπάρχουν δημοσιευμένα στοιχεία για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.

 

 

 

  1. Οι δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων (VLCD) (< 800 kcal/ημέρα) πρέπει να προτείνονται μόνο όταν υπάρχουν ιατρική παρακολούθηση και εκπαιδευμένοι επαγγελματίες και μόνο ως μέρος μιας υψηλής έντασης παρέμβασης στον τρόπο ζωής.

 

 

 

  1. Η διατήρηση της απώλειας του βάρους θεωρείται ως ένα στοιχείο του συνολικού σχεδίου απώλειας βάρους των ασθενών. Η μακροπρόθεσμη συμμετοχή (> 1 χρόνο) σε ολοκληρωμένα προγράμματα διατήρησης της απώλειας του βάρους συνιστάται ένθερμα. Τα προγράμματα πρέπει να περιλαμβάνουν τακτική επαφή με εκπαιδευμένο προσωπικό, είτε face-to-face είτε τηλεφωνικά, ενθάρρυνση για αυξημένα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας (200-300 min/εβδομάδα), παρακολούθηση του σωματικού βάρους (σε εβδομαδιαία βάση) και συμμόρφωση σε ελαττωμένη πρόσληψη θερμίδων (για τη διατήρηση του χαμηλού βάρους).

 

 

 

  1. Η Βαριατρική χειρουργική μπορεί να είναι η κατάλληλη επιλογή σε ενήλικες με BMI > 40 kg/m2 ή BMI > 35 kg/m2 με συν-νοσηρότητα λόγω παχυσαρκίας, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται σε συμπεριφορικές θεραπείες με ή χωρίς φαρμακοθεραπεία. Για τα άτομα με BMI < 35 kg/m2 δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη σύσταση ή την αποφυγή βαριατρικής χειρουργικής.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχόλιο του εισηγητή:

 

 

 

  • Οι Οδηγίες απευθύνονται στους παρόχους πρωτοβάθμιας περίθαλψης, οι περισσότεροι των οποίων δεν έχουν εκπαιδευθεί στην αιτιοπαθογένεια, παθοφυσιολογία και κυρίως στη διάγνωση και θεραπεία της παχυσαρκίας. Ταυτόχρονα, λειτουργούν σε ένα περιβάλλον όπου η αφθονία παραπληροφόρησης όσον αφορά τη διαχείριση του βάρους, προάγει τις “θαυματουργές δίαιτες” και τα “διαιτητικά συμπληρώματα”. Όπως οι ίδιοι οι συντάκτες των Οδηγιών ομολογούν, όσοι ήδη ασχολούνται με την παχυσαρκία δεν έχουν να αποκομίσουν κάτι νέο από τις Οδηγίες αυτές.

  • Τα κύρια προβλήματα των Οδηγιών αυτών είναι η παράλειψη σημαντικών θεμάτων όπως: ο ρόλος της Γενετικής, οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής, η Φαρμακοθεραπεία της Παχυσαρκίας, η Σωματική Δραστηριότητα (ως αίτιο αλλά και μέσο θεραπείας), η σχέση αποτελέσματος – κόστους των διάφορων παρεμβάσεων. Ταυτόχρονα διαφαίνεται μια παράλειψη ή υποτίμηση της παχυσαρκίας ως χρόνιας νόσου, υπερεκτίμηση των διαιτητικών προσεγγίσεων, ανάληψη ευθυνών από μη ιατρούς Παρεμβατικούς (interventionists), υπερτονισμός της καρδιαγγειακής οπτικής, υποεκτίμηση άλλων σημαντικών και ψυχοκοινωνικών παραμέτρων και συνεπειών της νόσου παχυσαρκίας. Στα πλαίσια πολύ αυστηρής επιλογής τυχαιοποιημένων μόνο μελετών, ο αποκλεισμός της μεγάλης πλειοψηφίας δεδομένων και επιστημονικών δημοσιεύσεων εγκλωβίζει την ευρύτητα των οδηγιών και τη χρήση τους σε κλινικό επίπεδο. Φαίνεται πως, αν και έχουν δημοσιευθεί το 2008, οι Ευρωπαϊκές οδηγίες, λιτές αλλά με περιεκτικότητα και ευρύτητα, ευέλικτες αλλά και πολυδιάστατες, καλύπτουν πολύ περισσότερο τις ανάγκες του γιατρού για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στη χώρα μας σήμερα.

 

 

 

 

 

Βιβλιογραφία:

 

  • 2013 AHA/ACC/TOS Guideline for the Management of Overweight and Obesity in Adults, Journal of the American College of Cardiology 2013

  • EASO Guidelines, Management of Obesity in Adults: European Clinical Practice Guidelines, Obesity Facts 2008

 

Διαβάστηκε 415 φορές

Share it

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση