Η αξία των παρεμβάσεων για την παιδική παχυσαρκία: Δεδομένα από τις πρόσφατες μετα-αναλύσεις

Θεοδώρα Ψαλτοπούλου

Παρά την ακραία διατροφική ένδεια σε ορισμένες χώρες, η παχυσαρκία τόσο στην ενήλικη ζωή όσο και κατά την παιδική ηλικία ή την εφηβεία αποτελεί μια επιδημία που μαστίζει το σύγχρονο δυτικό κόσμο. Εστιάζοντας στη Ευρώπη, το πρόβλημα της παιδικής και εφηβικής παχυσαρκίας είναι περισσότερο οξυμμένο στις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα (Lobstein and Frelut, 2003).

Συνθέτοντας τα πολυδιάστατα και συχνά αντικρουόμενα αποτελέσματα των δημοσιευμένων μελετών, μια σειρά σύγχρονων μετα-αναλύσεων έχουν εστιάσει στις δυνατότητες των προγραμμάτων παρέμβασης αναφορικά με την παχυσαρκία των παιδιών και εφήβων. Έχει φανεί πως σε σχέση με τις μεμονωμένες διατροφικές παρεμβάσεις ή τις παρεμβάσεις που αφορούν στη φυσική δραστηριότητα, περισσότερο αποτελεσματικές είναι οι πολυδιάστατες, συνδυαστικές παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν τη σωματική άσκηση, διατροφή, παροχή συμβουλών (counseling) και φαρμακευτική αγωγή, όποτε απαιτηθεί (Seo and Sa, 2010, Katz et al., 2008). Για παράδειγμα, παρεμβάσεις εστιασμένες πρωτίστως στην ελάττωση της πρόσληψης σακχάρων και σακχαρούχων τροφίμων/ποτών στα παιδιά, δεν έχουν στεφθεί με επιτυχία ως προς τη μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) (Te Morenga et al., 2013). Ως προς τον πολυδιάστατο χαρακτήρα, αξίζει να αναφερθεί πως ακόμα και παρεμβάσεις ελάττωσης του χρόνου τηλεθέασης είχαν ευνοϊκά αποτελέσματα στην ελάττωση του ΔΜΣ (Luckner et al., 2012).

Αναφορικά με τον τόπο των παρεμβάσεων, ποσοτική σύνθεση 8 μελετών έδειξε πως οι εκπαιδευτικές διατροφικές παρεμβάσεις στο σχολείο είναι αποτελεσματικές στη μείωση του ΔΜΣ των παιδιών και των εφήβων (Silveira et al., 2013). Εν γένει οι εκπαιδευτικές παρεμβάσεις έχουν φανεί περισσότερο αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, παρά στην πρόληψή της, σύμφωνα με μετα-ανάλυση 26 μελετών (Sbruzzi et al., 2013). Εντούτοις, νέα μετα-ανάλυση 32 μελετών που εστίασε στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας μέσω προγραμμάτων παρέμβασης στα σχολεία έδειξε πως, παρά τα ήπια αποτελέσματα εν γένει, οι περισσότερο υποσχόμενες στρατηγικές ήταν ολοκληρωμένα προγράμματα μήκους άνω του 1 έτους που είχαν ως στόχο να παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, να αλλάξουν τη στάση των παιδιών, να παρακολουθούν τη συμπεριφορά, να τροποποιήσουν το περιβάλλον, να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των γονέων, την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας και τη βελτίωση της διατροφής (Sobol-Goldberg et al., 2013). Παρόμοια ευρήματα ανέδειξε μετα-ανάλυση που εστιάστηκε όχι μόνο στις παρεμβάσεις στο σχολείο, αλλά και μετά το σχολείο (school-basedandafter-schoolintervention) (Vasquesetal., 2014).

Είναι ενδιαφέρον πως, σύμφωνα με ποσοτική σύνθεση 38 επιμέρους μελετών, οι παρεμβάσεις αλλαγής τρόπου ζωής για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας έχουν επίσης ευνοϊκές επιδράσεις στα επίπεδα LDL χοληστερόλης, τριγλυκεριδίων, ινσουλίνης νηστείας και αρτηριακής πίεσης των παιδιών και εφήβων (Ho et al., 2012). Μάλιστα, σύμφωνα με ποσοτική σύνθεση 15 μελετών, η προσθήκη άσκησης στη διατροφική παρέμβαση οδήγησε σε μεγαλύτερη βελτίωση στα επίπεδα της HDL χοληστερόλης, της γλυκόζης νηστείας και της ινσουλίνης νηστείας (Ho et al., 2013).

Εν κατακλείδι, οι παρεμβάσεις φαίνεται να αποτελούν αποτελεσματικό μέσο στον αγώνα ενάντια στην παιδική παχυσαρκία. Οι μετα-αναλύσεις που συνθέτουν τα ολοένα αυξανόμενα δεδομένα παρέχουν πολύτιμο μεθοδολογικό εργαλείο για τη διερεύνηση των βέλτιστων στρατηγικών παρέμβασης.

 

Ενδεικτικές αναφορές

 

Ho, M., Garnett, S. P., Baur, L., Burrows, T., Stewart, L., Neve, M. & Collins, C. (2012) Effectiveness of lifestyle interventions in child obesity: systematic review with meta-analysis. Pediatrics, 130(6), e1647-1671.

Ho, M., Garnett, S. P., Baur, L. A., Burrows, T., Stewart, L., Neve, M. & Collins, C. (2013) Impact of dietary and exercise interventions on weight change and metabolic outcomes in obese children and adolescents: a systematic review and meta-analysis of randomized trials. JAMA Pediatr, 167(8), 759-768.

Katz, D. L., O'connell, M., Njike, V. Y., Yeh, M. C. & Nawaz, H. (2008) Strategies for the prevention and control of obesity in the school setting: systematic review and meta-analysis. Int J Obes (Lond), 32(12), 1780-1789.

Lobstein, T. & Frelut, M. L. (2003) Prevalence of overweight among children in Europe. Obes Rev, 4(4), 195-200.

Luckner, H., Moss, J. R. & Gericke, C. A. (2012) Effectiveness of interventions to promote healthy weight in general populations of children and adults: a meta-analysis. Eur J Public Health, 22(4), 491-497.

Sbruzzi, G., Eibel, B., Barbiero, S. M., Petkowicz, R. O., Ribeiro, R. A., Cesa, C. C., Martins, C. C., Marobin, R., Schaan, C. W., Souza, W. B., Schaan, B. D. & Pellanda, L. C. (2013) Educational interventions in childhood obesity: a systematic review with meta-analysis of randomized clinical trials. Prev Med, 56(5), 254-264.

Seo, D. C. & Sa, J. (2010) A meta-analysis of obesity interventions among U.S. minority children. J Adolesc Health, 46(4), 309-323.

Silveira, J. A., Taddei, J. A., Guerra, P. H. & Nobre, M. R. (2013) The effect of participation in school-based nutrition education interventions on body mass index: a meta-analysis of randomized controlled community trials. Prev Med, 56(3-4), 237-243.

Sobol-Goldberg, S., Rabinowitz, J. & Gross, R. (2013) School-based obesity prevention programs: a meta-analysis of randomized controlled trials. Obesity (Silver Spring), 21(12), 2422-2428.

Te Morenga, L., Mallard, S. & Mann, J. (2013) Dietary sugars and body weight: systematic review and meta-analyses of randomised controlled trials and cohort studies. BMJ, 346, e7492.

Vasques, C., Magalhaes, P., Cortinhas, A., Mota, P., Leitao, J. & Lopes, V. P. (2014) Effects of intervention programs on child and adolescent BMI: A meta-analysis study. J Phys Act Health, 11(2), 426-444.

 

 

Διαβάστηκε 545 φορές

Share it

Νέα & Ενημερώσεις

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση