Πέρα από το ΒΜI

Δρ. Γ. Πανοτόπουλος
Ειδικός Παθολόγος – Διατροφολόγος, SCOPE Obesity International Fellow,
τ. Chef de Clinique des Universités Dept. Méd. Interne & Nutrition Hôtel Dieu, Univ.Paris VI, France

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΒΜΙ) παραμένει ένα χρήσιμο εργαλείο για την
αξιολόγηση του σωματικού βάρους και εμμέσως του σωματικού λίπους και της παχυσαρκίας
σε επίπεδο πληθυσμών. Όμως, τα όρια του, οι περιορισμοί του και η ανεπάρκεια του
υπογραμμίζονται όλο και πιο συχνά στη διεθνή βιβλιογραφία. Στο επίπεδο της εκτίμησης του
κινδύνου, μπορεί να είναι κάποιος παχύσαρκος αλλά να έχει καλή υγεία (‘healthy obese’) και
ίσως σε ορισμένες καταστάσεις να είναι εν μέρει προστατευμένος λόγω του αυξημένου
σωματικού βάρους (‘obesity paradox’). Στο επίπεδο της εξατομικευμένης κλινικής
προσέγγισης, η αντιμετώπιση με βάση το ΒΜΙ συντελεί στο να αγνοηθούν συχνά τα
πραγματικά προβλήματα και οι ανάγκες των ασθενών.
Τα τελευταία 25 χρόνια, μετά από τη δημοσίευση της Αναφοράς για την παχυσαρκία
από τον Π.Ο.Υ. (1998), η επικράτηση του ΒΜΙ δεν επέτρεψε την αναζήτηση καινούργιων
ταξινομήσεων για τις παχυσαρκίες (τις σημαντικότερες αλλά όχι μόνες παθήσεις του
λιπώδους ιστού) λαμβάνοντας υπ’ όψη τους σύνθετους φαινότυπους που προκύπτουν από τη
ραγδαία αύξηση των γνώσεων στον τομέα αυτό. Είναι ανάγκη να χρησιμοποιηθούν νέα
εργαλεία πιο ακριβή και ικανά να περιγράψουν καλύτερα το ευρύ φάσμα των καταστάσεων
που αντιμετωπίζουν οι κλινικοί και οι επιδημιολόγοι όσον αφορά τις παθολογικές
καταστάσεις του λιπώδους ιστού που δεν περιορίζονται μόνο στη διαπίστωση ενός
σωματικού βάρους διαφορετικού από το «φυσιολογικό».
Είναι καιρός να προχωρήσουμε και πέρα από τις ταξινομήσεις που βασίζονται στην
κατανομή του λιπώδους ιστού ή την βαρύτητα των συνοσηροτήτων (π.χ. κλίμακα Edmonton).
Η λίστα των παραμέτρων που πρέπει να αναλύονται είναι μεγάλη: ακριβές ατομικό
αναμνηστικό, ανάλυση της συμπεριφοράς και του ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος, εκτίμηση
των επιπλοκών (ιεραρχημένη), σύνθεση σώματος, ευρήματα από το λιπώδη ιστό (κύτταρα,
ίνωση, φλεγμονή), εντερική χλωρίδα (μικροβίωμα). Όλα αυτά βοηθούν στον καλύτερο
χαρακτηρισμό ενός φαινότυπου τόσο σύνθετου που ένα απλό ΒΜΙ δεν μπορεί να εκτιμήσει.
Η νέα προσέγγιση, πολύ πιο ολοκληρωμένη, αναθεωρεί την κλασική θεώρηση της
νόσου παχυσαρκίας, βελτιώνει την εκτίμηση του κινδύνου και των επιπλοκών, τις
θεραπευτικές ενδείξεις και τον τρόπο αντιμετώπισης και επηρεάζει σε επίπεδο κοινωνίας τις
γενικότερες διατροφικές πολιτικές. Και βεβαίως διευκολύνει και βελτιώνει την έρευνα,
χαρακτηρίζοντας επαρκέστερα τους υπό μελέτη ασθενείς.
Παρ ́ ότι δύσκολη, αυτή η νέα προσέγγιση είναι σε μεγάλο βαθμό εφικτή να γίνει από
όλους τους κλινικούς. Αντιμετωπίζουμε μια νόσο ενός σημαντικού οργάνου, που είναι ο
λιπώδης ιστός. Ας περάσουμε από τις μέχρι πρότινος απλουστευμένες προσεγγίσεις με μόνο
κριτήριο το ΒΜΙ, στη σύγχρονη Ιατρική των παχυσαρκιών και των παθήσεων του λιπώδους
ιστού.

Βιβλιογραφία:
1. Bray GA. Obesity: historical development of scientific and cultural ideas. Int J Obes
1990; 14:909-26.
2. Weigley ES. Adolphe Quetelet. Am J Clin Nutr 2000;71:853.
3. World Health Organization (WHO). Obesity: preventing and managing the global
epidemic. Report of a WHO Consultation on Obesity. Geneva: WHO; 1998.
4. Basdevant A, Bouillot JL, Clément K, et al., editors. Traite de médecine et chirurgie de
l’ obésité. Paris : Médecine Sciences Ed. Lavoisier ; 2011.
5. Prentice Am, Jebb SA. Beyond body mass index. Obes Rev 2001; 2:141-7.
6. Frühbeck G. Overview of adipose tissue and its role in obesity and metabolic
disorders. Methods Mol Biol 2008; 456:1-22.
7. Gómez-Ambrosi J, Silva C, Galofré JC, et al. Body adiposity and type 2 diabetes:
increased risk with a high body fat percentage even having a normal BMI. Obesity
(Silver Spring) 2011; 19:1439-44.
8. Frühbeck G, Toplak H, Woodward E, et al. Obesity: the Gateway to Ill Health – an
EASO Position Statement on a Rising Public Health 2013.
9. Després JP. What is “metabolically health obesity”? From epidemiology to
pathophysiological insights. J Clin Endocrinol Metab 2012; 97:2283-5.
10. Lavie CJ, De Schutter A, Milani RV. Is there an obesity, over-weight, or lean paradox
in coronary heart disease? Getting to the “fat” of the matter. Heart 2013; 99(9):596-8.
11. Tseng CH. Obesity paradox: differential effects on cancer and noncancer mortality in
patients with type 2 diabetes mellitus. Atherosclerosis 2013; 226:186-92.
12. Gielen S, Sandri M. The obesity paradox – a scientific artifact? Int J Cardiol 2013;
162:140-2.
13. Flegal KM, Kit BK, Orpana H, Graubard BI. Association of all-cause mortality with
overweight and obesity using standard body mass index categories: a systematic
review and metaanalysis. JAMA 2013; 309:71-82.
14. Flegal KM, Ogden CL. Childhood obesity: are we all speaking the same language?
Adv Nutr 2011; 2:159S-66S.
15. Arner P. Adipocyte turnover: relevance to human adipose tissue morphology. Diabetes
2010; 59:105-9.
16. Divoux A, Tordjman J, Lacasa D, et al. Fibrosis in human adipose tissue: composition,
distribution, and link with lipid metabolism and fat mass loss. Diabetes 2010;
59:2817-25.
17. Trayhurn P. Hypoxia and adipose tissue function and dysfunction in obesity. Physiol
Rev 2013; 93:1-21.
18. Clément K, Basdevant A, Dutour A. Weight of pericardial fat on coronaropathy.
Arterioscler Thromb Vasc Biol 2009; 29:615-6.
19. Padwal RS, Pajewski NM, Allison DB, Sharma AM. Using the Edmonton obesity
staging system to predict mortality in a population-representative cohort of people
with overweight and obesity. CMAJ 2011; 183:E1059-66.
20. Frühbeck G. Obesity: screening for the evident in obesity. Nat Rev Endocrinol 2012;
8:570-2.

Διαβάστηκε 498 φορές

Share it

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση