Αμηνόρροια από Διαταραχές της Πρόσληψης Τροφής

Αναστασία Βατοπούλου
Μαιευτήρας Γυναικολόγος
IFEPAG Fellow
Υπεύθυνη του Ιατρείου Παιδικής και Εφηβικής Γυναικολογίας
Α ́Μαιευτική και Γυναικολογική ΚλινικήΑριστοτέλειου Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης

ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Κορίτσι 16 ετών έρχεται με τους γονείς του γιατί δεν έχει περίοδο. Η
περίοδος άρχισε κανονικά στα 12έτη αλλά πριν 2 χρόνια, χωρίς να είναι
παχιά ,άρχισε δίαιτα και η περίοδος σταμάτησε. Έχασε 10 κιλά αλλά οι
γονείς την πήγαν σε διατροφολόγο και σε ένα χρόνο έχει πάρει 4 κιλά .Η
περίοδος δεν έχει έλθει και οι γονείς ανησυχούν αν θα αποκατασταθεί .
Στην κλινική εξέταση έχει ύψος 1,62 και είναι 35 κιλά (ΒΜΙ
=13,3Kg/m2). Έχει ακμή στο πρόσωπο . Δεν είναι πολύ ομιλητική και
θέλει να φύγει από το ιατρείο , είναι άριστη μαθήτρια και δεν έχει
σεξουαλικές σχέσεις. Η ανάπτυξη των μαστών και του εφηβαίου είναι
Τάνερ 4. Στο υπερηχογράφημα η μήτρα είναι φυσιολογική με μία λεπτή
γραμμή για ενδομήτριο. Οι ωοθήκες δεν διακρίνονται πολύ καλά αλλά
είναι φυσιολογικού μεγέθους με μικρά ωοθυλάκια διάσπαρτα.Οι ορμόνες
της είναι FSH =2,1 ,LH=1,4 , E2= 17 PRL =9,7 , TSH= 2,2.
Η ανησυχία όλων είναι τι θα γίνει με την περίοδο ,θα έλθει και πότε ;
ΑΜΗΝΟΡΡΟΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΤΡΟΦΗΣ
Ως αμηνόρροια ορίζεται η απουσία εμμήνου ρύσεως. Αν δεν έχει
αρχίσει στην ηλικία των 16 λέγεται πρωτοπαθής , ενώ αν σταματήσει
για περισσότερους απο 6 μήνες, ενώ είχε εγκατασταθεί κυκλικότητα στο
παρελθόν ,λέγεται δευτεροπαθής .
Το βάρος σώματος έπιδρά σημαντικά στην εμμηνορρυσία .Σε μία σειρά
ασθενών με δευτεροπαθή αμηνόρροια το 35% βρέθηκε να πάσχει από
αμηνόρροια σχετιζόμενη με απώλεια βάρους . Αν το ΒΜΙ είναι
μικρότερο από 19 kgr/m2 ή το ποσοστό λίπους είναι κάτω από 22% τότε
είναι αδύνατο να υπάρχουν ωοθυλακιορρηκτικοί κύκλοι . Αυτά τα
μεγέθη είναι απαραίτητα ωστε να υπάρχει αρκετός λιπώδης ιστός για την
εξωοθηκική αρωματοποίηση των ανδρογόνων σε οιστρογόνα και για την
διατήρηση και την ομαλή λειτουργία των μηχανισμών παλίνδρομης
αλληλορρύθμισης στον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-ωοθήκες .
Είναι πλέον γνωστό ότι η θρέψη σχετίζεται με ορμονικά ερεθίσματα που
δίνουν τα λιποκύτταρα μέσω της παραγωγής λεπτίνης .Η λεπτίνη δρά
μέσω υποδοχέων στον υποθαλάμο και αναστέλλει την δράση του
νευροπεπτιδίου Υ, επιδρώντας έτσι σε φυτικές και αναπαραγωγικές
λειτουργίες. Αυτή ειδοποιεί τον υποθάλαμο ότι έχει επιτευχθεί ικανή
μάζα λίπους ώστε να ξεκινήσει ή και να διατηρηθεί η έμμηνος ρύση. Αν
και η λεπτίνη είναι ορμόνη που ρυθμίζει την όρεξη και δρά κατά της
παχυσαρκίας το σύστημα λεπτίνης-νευροπεπτιδίου Υ (ΝΡΥ) συνεισφέρει
στην προσαρμογή του σώματος στην ασιτία. Στην ασιτία κάνει
οικονομία στις ενεργειακές απαιτήσεις, ελαττώνοντας τη θερμογένεση
απο τις θυρεοιδικές ορμόνες ,κινητοποιώντας τις ενεργειακές αποθήκες
μέσω έκκρισης γλυκοκορτικοειδών και αναστέλλοντας τον γοναδικό
άξονα ώστε να αποφευχθεί η κύηση και η γαλουχία. Το ΝΡΥ αναστέλλει
την έκκριση GnRH και η λεπτίνη σε φυσιολογικές ποσότητες ,
ελέγχοντας την παραγωγή του , επιτρέπει την ομαλή παλμικότητα της
έκκρισης της GnRH η οποία είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία
του άξονα.

Νεαρά κορίτσια που ήταν πολύ αδύνατα πριν την εφηβεία θα εμφανίσουν
πρωτοπαθή αμηνόρροια , ενώ αν αδυνατίσουν πολύ μετά την εφηβεία θα
εμφανίσουν δευτεροπαθή αμηνόρροια.Η απώλεια θα πρέπει να είναι
περίπου 10-15% του ιδανικού βάρους τους σε σχέση με το ύψος τους. Η
αιτία της απώλειας βάρους μπορεί να είναι αποτέλεσμα αποστροφής προς
το φαγητό, λιμού, ασθένειας ή έντονης σωματικής άσκησης.
Η Ψυχογενής Aνορεξία και η Ψυχογενής Βουλιμία αποτελούν ακραίες
μορφές σε ένα φάσμα διαταραχών της σίτισης που μπορεί να είναι ο
αιτιολογικός παράγων στο 15-35% των ασθενών με αμηνόρροια . Τα
χαρακτηριστικά της αμηνόρροιας είναι τυπικά της αμηνόρροιας
υποθαλαμικής αιτίας .Η πτώση της LΗ είναι μεγαλύτερη της FSH και
τα επίπεδα οιστραδιόλης είναι πολύ χαμηλά. Με την πάροδο του χρόνου
προοδευτικά πέφτουν και τα επίπεδα της FSH ,ανεβαίνει η CRH , η
κορτιζόλη και πέφτουν
οι θυρεοειδικές ορμόνες με εικόνα
υποθαλαμικού υποθυρεοειδισμού. Αυξάνει η GH και ελαττώνεται o IGF-
1 . Ελαττώνεται η παραγωγή τεστοστερόνης και ανδροστενδιόνης από
την ωοθήκη και αναστέλλεται η αρωματοποίηση τους στο λιπώδη ιστό .
Στο υπερηχογράφημα η μήτρα μπορεί να είναι λίγο μικρότερη του
φυσιολογικού , το ενδομήτριο λεπτό και οι ωοθήκες εμφανίζουν
πολλαπλά ωοθυλάκια διάσπαρτα διατεταγμένα στο στρώμα (6-12 mm)
όπως στην ήβη (multifollicular ovaries).
Αν αυτές οι γυναίκες μείνουν έγκυες με πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας
έχουν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν πρόωρο τοκετό ή νεογνά με
χαμηλότερο για την ηλικία της κύησης βάρος γέννησης και κακή
περιγεννητική έκβαση. Τα παιδιά όταν μεγαλώσουν θα εμφανίσουν σε
μεγαλύτερη συχνότητα υπέρταση ,ΧΑΠ και σχιζοφρένεια.
Η οστεοπόρωση είναι ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που εμφανίζει αυτή
η ομάδα γυναικών , με οστική πυκνότητα 50% κατώτερη της ηλικίας και
σκελετό που μοιάζει με γυναίκας 70-80 ετών. Αν και υπάρχει έλλειψη
οιστρογόνων και οστεοπενία σε γυναίκες με νευρογενή ανορεξία οι
δείκτες οστεοποίησης διαφέρουν από αυτούς στις γυναίκες με
εμμηνόπαυση .Στην εμμηνόπαυση επιταχύνεται η απώλεια οστού σε
σχέση με την δημιουργία ,η οποία εκδηλώνεται με αυξημένους δείκτες
δημιουργίας νέου οστού. Αντίθετα ,στην ψυχογενή ανορεξία η απώλεια
οστού επιταχύνεται αλλά η δημιουργία οστού εμφανίζεται χαμηλή ή
φυσιολογική γεγονός περισσότερο συμβατό με την οστεοπόρωση που
δημιουργούν τα κορτικοστεροειδή και όχι η οιστρογονοπενία.

Η κύρια θεραπεία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η αύξηση του
σωματικού βάρους με κατάλληλη δίατα και ψυχολογική υποστήριξη. Η
χορήγηση οιστρογόνων/προγεστερόνης για πρόκληση κύκλου μάλλον
κρύβει το πρόβλημα και δεν βοηθά στην επίλυση του. Η επίτευξη ΒΜΙ .>
19-19,5 kg/m2 συνοδεύεται από αποκατάσταση της ωοθυλακιορρηξίας
και επάνοδο της εμμήνου ρύσεως .
Σε ένα 30% η περίοδος δεν επανέρχεται και μερικές από αυτές
εμφανίζουν ευρήματα πολυκυστικών ωοθηκών.Σε αυτές τις περιπτώσεις
ενδείκνυται η πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας .
Όσον αφορά στην οστεοπόρωση η χορήγηση οιστρογόνων για τη
βελτίωση της οστικής μάζας έχει φτωχά αποτελέσματα .Φαίνεται ότι η
διαδερμική χορήγηση οιστρογόνων έχει καλύτερα γιατί δρα αυξάνοντας
τον Insulin Growth Factor-1 που καταστέλλεται από το οιστρογόνα από
το στόμα

Διαβάστηκε 541 φορές

Share it

Νέα & Ενημερώσεις

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση