Άρθρα

Σακχαρώδης Διαβήτης: Παρελθόν - Παρόν - Μέλλον

Παρασκευή, 24 Ιανουαρίου 2014 12:31 |

Χρήστος Σπ. Ζούπας

Ειδικός Παθολόγος -  Διαβητολόγος

 
Σακχαρώδης Διαβήτης. Η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη χρόνια πάθηση στον κόσμο. Ένα τεράστιο ιατροκοινωνικό πρόβλημα που κοστίζει ακριβά και απασχολεί, βασανίζει και ταλαιπωρεί εκατομμύρια ανθρώπους.
Για να συνειδητοποιήσει κανείς το μέγεθος του προβλήματος αρκεί να αναφέρει ορισμένους αποκαλυπτικούς αριθμούς.
Το 2012 ο ΣΔ αριθμούσε περισσότερα από 350 εκατομμύρια παγκοσμίως. Το 2030 υπολογίζεται ,ότι θα πλησιάζει τα 500 εκατομμύρια, παρουσιάζοντας αύξηση μεγαλύτερη από 500% (!!) τα τελευταία 50 χρόνια.
Στη χώρα μας το ποσοστό ανέρχεται στο 8-9% περίπου και στις ηλικίες μεγαλύτερες των 60 χρόνων, το ποσοστό είναι μεγαλύτερο από 20%! Αυτό σημαίνει ότι, όσο μεγαλώνουμε και γερνάμε, με τον τρόπο που ζούμε και τρεφόμαστε σήμερα, όλοι ήμαστε "εν δυνάμει" υποψήφιοι  να εμφανίσουμε ΣΔ.   
Είναι και αυτό ένα δείγμα της επίδρασης που είχε ο καλούμενος "δυτικός" τρόπος ζωής,  με την ευμάρεια, την καλοπέραση, την καθιστική ζωή, την "κακή διατροφή" με την υπερβολική  χρήση "ταχυφαγείων" και μεγάλων ποσοτήτων γρήγορου φαγητού.
Φυσικό επακόλουθο  της μεγάλης αυτής αλλαγής, η  εντυπωσιακή αύξηση της  Παχυσαρκίας, η οποία συνυπάρχει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80% στους ενήλικες διαβητικούς, με ΣΔ τύπου 2 και  που τα τελευταία χρόνια έχει πάρει εκρηκτικές διαστάσεις και στα παιδιά και τους νέους, με αποτέλεσμα το 40% περίπου των νέων με ΣΔ τύπου 1 να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα!!(ΝΙΗ,2012)
Για τους λόγους αυτούς τεράστια προσπάθεια καταβάλλεται τα τελευταία χρόνια ,για τη σωστή και επιστημονικά τεκμηριωμένη "Υγιεινή Διατροφή" η οποία σε συνδυασμό με την  Άσκηση , αποτελούν τα μοναδικά αποτελεσματικά μέσα που διαθέτουμε, για τη πρόληψη της Παχυσαρκίας και τη καθυστερημένη εξέλιξη του ΣΔ , η οποία δυστυχώς, είναι αναπόφευκτη με τη πάροδο της ηλικίας. 
Υγιεινή Διατροφή= Σωστή Διατροφή: πολυχρησιμοποιημένη φράση, που συνεχώς επαναλαμβάνεται,  αλλά ελάχιστα εφαρμόζεται. 
Σε συνδυασμό μάλιστα με τις αμφιλεγόμενες και αντιφατικές πολλές φορές απόψεις  διαφόρων επιστημονικών εργασιών, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις , περισσότερο προσπαθούν να εντυπωσιάσουν και να αποκαλύψουν ¨το κάτι καινούργιο¨ παρά να εκλογικεύσουν και να προσαρμόσουν τη διατροφή του σύγχρονου ανθρώπου, διαβητικού ή μη, ανάλογα με τη ν ηλικία,  τις καθημερινές του ανάγκες και τον τρόπο ζωής του, δημιουργούν προβληματισμό , σύγχυση και δυσκολία εφαρμογής μιας αυστηρά προκαθορισμένης Δίαιτας , για μεγάλο χρονικό διάστημα.  
Η λέξη ΔΙΑΙΤΑ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ΣΔ. Από αρχαιοτάτων χρόνων ,όταν πρωτοεμφανίσθηκε  ο ΣΔ στην ιατρική βιβλιογραφία ,οι στερητικές δίαιτες με αυστηρό περιορισμό των Υδατανθράκων , ήταν η μοναδική θεραπευτική προσέγγιση. 
Πριν την ανακάλυψη της Ινσουλίνης ,στις αρχές του 20ου αιώνα οι αυστηρά προκαθορισμένες δίαιτες 400-500 θερμίδων ημερησίως, με παντελή στέρηση υδατανθράκων , ήταν η μοναδική θεραπευτική αγωγή ,που  οδηγούσε,  κυρίως τα παιδιά και τους νέους, σε πλήρη εξάντληση, καχεξία και αδυναμία ,για 3-4 χρόνια και αυτά μαρτυρικά.
 
2. Με την ανακάλυψη της Ινσουλίνης, της ορμόνης της ζωής μας, άλλαξε η ζωή και των μέλλον εκατομμυρίων ανθρώπων  και ιδιαίτερα των διαβητικών.
Με τη πάροδο των χρόνων και παρά την εξέλιξη της θεραπευτικής αγωγής των διαβητικών, η  Δίαιτα , εξακολούθησε  να παραμένει ακρογωνιαίος λίθος στη θεραπεία των διαβητικών, αλλά  η στέρηση ή ο περιορισμός των Υδατανθράκων (Ψωμί, Ρύζι, Πατάτες, Μακαρόνια κ.α.) άρχισε να χαλαρώνει.
Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 70, οι αναλογία των τροφών στα διαιτολόγια των διαβητικών ,ήταν 40% Λίπος, 40% Υδατάνθρακες και 20 % Πρωτείνες.
Με την αύξηση των Καρδιαγγειακών από το 70 και μετά και τη συνειδητοποίηση των επιστημόνων, ότι τα Λίπη σε συνδυασμό με το Κάπνισμα, που τότε ήταν ακόμα της ¨μόδας¨ αποτελούν βασικό επιβαρυντικό παράγοντα της Καρδιάς και των Αγγείων, άλλαξε  τις αναλογίες  και τη σύσταση των διαιτολογίων στους διαβητικούς και όχι μόνο, σε 20-30% Λίπη (προστέθηκαν τα φυτικά και ακόρεστα λίπη) 50-60% Υδατάνθρακες (εμπλουτίσθηκαν με φυτικούς υδατάνθρακες, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, χορταρικά) και 20% Πρωτείνες (με σύσταση για άπαχο κρέας).
Με το τέλος της δεκαετίας του 80, συνειδητοποιήσαμε, ότι παρ’ ότι η Δίαιτα εξακολουθούσε να είναι πρώτη στη φαρέτρα του θεραπευτή γιατρού, η συστηματική εφαρμογή της, με τα μικρά και συχνά γεύματα, τη περιορισμένη ποσότητα, τα συγκεκριμένα γραμμάρια και τα προκαθορισμένα ωράρια, ήταν ανέφικτο ή αδύνατον να εφαρμοσθούν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα από πολυάσχολους  και δραστήριους ανθρώπους και ιδιαίτερα τους νέους. 
 
3. Μοναδική δικαιολογία για την εφαρμογή των παραπάνω οδηγιών είχαν όσοι  έκαναν θεραπεία με τις Ινσουλίνες της εποχής, η δράση των οποίων απαιτούσε συχνά  γεύματα και σταθερό ωράριο, διαφορετικά ο κίνδυνος  Υπογλυκαιμίας ήταν πολύ μεγάλος . 
Έτσι με τα χρόνια , και την εμφάνιση της Παχυσαρκίας, η λέξη ΔΙΑΙΤΑ ,άρχισε να είναι συνυφασμένη με τη στέρηση, το μη, το όχι και το απαγορεύεται! 
Σε μία σπάταλη και υπερκαταναλωτική κοινωνία, σε  μία εποχή, που η αφθονία, η υπερβολή και η ακρισία, επηρέασε συνολικά τη ζωή μας, εμείς προσπαθούσαμε να δημιουργήσουμε με τις  Δίαιτες μας, ¨κοσμοκαλόγερους¨ που θα μπορούσαν να ζήσουν αξιοπρεπώς, "με πείνα, νηστεία και προσευχή"!!   
Η αποτυχία ήταν εξασφαλισμένη , αφού αποδείχθηκε ότι περισσότεροι από το 90% των διαβητικών δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν, να ακολουθήσουν κάποια εξωπραγματική στερητική δίαιτα, που μάλιστα τη χορηγούσαμε και γραμμένη σε γραμμάρια, π.χ. με βλίτα, χόρτα, ξυνόμηλα και αγγούρια, που το μόνο που πετύχαινε ήταν να οδηγεί τους ανθρώπους σε κατάθλιψη, ενοχές και μελαγχολία.  
Σήμερα, με τα τόσα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος άνθρωπος και ιδιαίτερα ένας διαβητικός, οποιασδήποτε ηλικίας, κατορθώσαμε να αποτελεί ο ΣΔ μία από τις κύριες αιτίες Κατάθλιψης και μελαγχολίας.
Και φθάνουμε στα τέλη τη δεκαετίας του 80, αρχές 90 όταν ορισμένοι φωτισμένοι επιστήμονες ανακαλύπτουν τη σημασία της ¨ποιότητας ζωής¨ και σε αυτή πρωταρχικό ρόλο παίζει η σωστή διατροφή και κυρίως η "Υγιεινή Διατροφή".
 
4. Ποικιλία, φαντασία και γεύση ,αποτελούν  το τρίπτυχο της σωστής και υγιεινής διατροφής.
Δεν υπάρχουν πλέον εξειδικευμένες δίαιτες διαβητικών. 
Χορταρικά, Λαχανικά, Ζαρζαβατικά, Όσπρια και Φρούτα, πρέπει να αποτελούν τη βάση της διατροφής κάθε ανθρώπου και ιδιαίτερα των διαβητικών. 
Ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα σωστής και υγιεινής διατροφής πρέπει να περιλαμβάνει , 2 φορές κόκκινο κρέας (κυρίως σε γυναίκες που έχουν περίοδο), 2 φορές Ψάρι, 1 Κοτόπουλο και 2 φορές τουλάχιστον μαγειρευτά φαγητά (Όσπρια, Ζαρζαβατικά κ.λ.π.)
Αποφεύγουμε τη ζάχαρη, τα γλυκά, τα τηγανητά και τις Πίττες (τυρόπιττες, πίτσες, σουβλάκια κ.λ.π.),τους Χυμούς φυσικούς ή χωρίς ζάχαρη, εκτός και αν γυμνάζεσθε ή περπατάτε. 
Από τα αμυλώδη το καλύτερο είναι τα Μακαρόνια, χωρίς όμως κρέμες , μετά είναι οι Πατάτες ,όχι τηγανητές, και τελευταίο το Ρύζι και το άσπρο Ψωμί!
Από τα γαλακτοκομικά προσοχή χρειάζεται μόνο το Γάλα, το οποίο είναι πολύ θρεπτικό και απαραίτητο, ιδίως στα παιδιά και τις έγκυες,  αλλά είναι πολύ διαβητογόνο.  
Δεν είναι απαραίτητα τα πολλά και μικρά γεύματα, εκτός από τις έγκυες!
Αρκούν τουλάχιστον τρία και καλά γεύματα, ανάλογα με την εργασία και τις συνήθειες που έχει το άτομο.
Οι διαβητικοί δικαιούνται να τρώνε, ότι τρώει ένας φυσιολογικός άνθρωπος ,σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού τους  και  σε ποσότητες ανάλογα με την ηλικία , τη διάρκεια , το τύπο του ΣΔ και φυσικά την εργασία και δραστηριότητα του.
 
5. Αυτό όμως που  άλλαξε εντυπωσιακά το τελευταίο καιρό, είναι η καθυστερημένη διαπίστωση ,ότι κάναμε μεγάλο λάθος τόσα χρόνια να στερούμε τα φρούτα από τους διαβητικούς, αφού η ευεργετική επίδραση τους στον οργανισμό μας, με τα ιχνοστοιχεία, τα μέταλλα, τις βιταμίνες και τα αντιοξειδωτικά που έχουν , είναι πολλαπλάσια από την υπεργλυκαιμική δράση που προκαλούν.
Μάλιστα συνιστάται ιδίως τα παιδιά να χρησιμοποιούν 3-4 μερίδες φρούτων καθημερινά. 
Οι άνθρωποι με ΣΔ, αποτελούν πλέον παράδειγμα σωστής διατροφής, για όλο τον κόσμο.
Η ανακάλυψη καινούργιων Ινσουλινών ,που ελαχιστοποιούν τη συχνότητα των υπογλυκαιμιών και προσομοιάζουν περισσότερο στη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού, τα νέα  φάρμακα που βελτιώνουν και καθυστερούν , τη αναπόφευκτη με το χρόνο, εξέλιξη του ΣΔ , πλούτισαν τη φαρέτρα του θεραπευτή γιατρού, ώστε να μπορεί να προσαρμόζει τη θεραπευτική του αγωγή στον εκάστοτε διαβητικό και όχι να του αλλάζει το τρόπο ζωής , επειδή παρουσίασε ΣΔ. 
Αυτό απαιτεί ανθρώπινη συμπεριφορά, προσαρμοστικότητα και  ευελιξία από μέρους του γιατρού και κυρίως συνεργασιμότητα, με τον ίδιο τον ασθενή.
Αν και ο ΣΔ στην εποχή μας δεν θεωρείται  πλέον αρρώστια,  αλλά  "τρόπος ζωής" εν τούτοις  χρειάζεται "μέτρο - συνέπεια και αυτοκυριαρχία" για να μπορέσει κανείς να ζήσει πολλά και καλά χρόνια, με ποιότητα ζωής και χωρίς στερητικά σύνδρομα.
 

Share it

Στοιχεία Επικοινωνίας

Μαιάνδρου 23
115 28, Αθήνα
+30 210 7211845

Αναζήτηση